Thih hnu nun ram – Dr. Mauric Rawlings – Lettu Lalsangzuala Tochhawng

THIH HNU NUN RAM
Dr. Maurice Rawlings

Source : “Beyond Death’s Door” from SOWING CIRCLE, May – August 2001.
Lettu : Tv. Lalsangzuala Tochhawng.

“Lalpa Isua ring la, tichuan chhandamin i awm ang,” Tirh. 16 : 31.

Kristiante zingah Hremhmun awm ring lo an awm ta nual mai, hei hian Setanan nasa takin a kawtawpa țangin hna a thawk mek a ni tih a lang. Setana hlauh ber pakhat chu “Hremhmun a awm” tih miten an hriat hi a ni. Hremhmun chungchang Dr. Maurice Rawlings-a’n a mi zai te hmuh leh hriat dan a sawi hi a ngaihnawm hle mai. Ama țawngkam ngei i lo chhiar teh ang.

Vanram leh hremhmun a awm chiang : “A ni telin ka damlo enkawl rawn țha chhuak leh ten thih hnua nun a awm thu sawi an pung tual tual a. Vanram leh hremhmun hi a awm chiang khawp mai. Thihnate chu natna hre lo va mihringte ralna, hnu leh awm tawh chuang lo va tawp/zuih ral raihna niin ka lo ngai țhin; inchawi ngam sak khawpin he thu hi ka lo sahuai thing vawn țhin. Amaherawhchu, tunah zawng ka tawpna tur hi ka ngaihtuah ngun a ngai ta a. Ka thil hmuhte leh ka thil tawnte hian ngaihțhat lohna tur khawp chuan min tithlabarin ka hma lam hun a hrilhlawk a ni ngei mai. Thih hi ka tan a lo him awzawng lo mai tih ka hmuchhuak ta!!

Damlo enna khawl : “Hetianga ka rilru ngaihtuahna sawi her lawih tham hi kan hnung lawka thil thleng vang a ni a. Ni khat chu ka damlo enkawl lai mek pakhat chu “Stress Test” kan tih mai “Âwmna neih leh neih loh enna” chu ti turin ka hrilh a. Hetiang test-ah hian damlo chu thil tihtira chumi lai chuan khawl hmangin a lungphu lo ensak tur a ni. Khawl pakhat amaha vir kual thei chungah chuan ka chuantir a. A tir lamah muangchanga kalin a tawpah chuan kan tlantir țhin; exer kan laktir a nih ber chu. Exer lak laia Lung enna khawl (Electrocardiogram)-a chart lo lang (ECG record an ti a) chu a “chîbuh” viau a nih chuan a âwmna chu lung țhat lohna vang a ni tih ka nu leh pa hming ka hriatchian tluk zetin ka hrechiang a ni.

Damlo test a thi : “Damlo hi Pa valai tak mai, thingtlanga dakpu hna thawk țhin a ni a. Pa sanțha kan tih ang chi, sam dum hlap mai leh mi zawng zawng tilawm thei tur hmel hi a pu reuhva. Vanduaithlak takin kan ti dawn nge ni, a ECG record chu a chíbuh mai pawh ni lovin ka clinics-ah ngei mai chuan a tawp ta tlat mai le! Chart chu tlemte tal pawhin a che lo mai pawh ni lovin a mar phei pãwt mai a, a tawp mai a ni. Chhuatah chuan a thlarauvin a thlah ta tih hriat deuh maiin a tlu thlawrh mai a.

A taksa a duk țan ta : “A âwm chu ka’n ngaithla a, lung phu ri “Lub – Dup” tia kan lo hriat țhin pawh chu thehmeh ang maiin a reh vawng vawng mai. Marphu azawnga phu rei ber a nghawng bawrah pawh chuan che a awm tawh hek lo. Vawihnih khat chu a thaw hrawih hrawih a, chu pawh chu a tawp ta daih mai. Chutah rawn khur der derin a kang awk awk a, kaih angin a awm zui ta nghal a. Zawi zawiin a taksa pawh chu a rawn duk țan ta…..

Nung leh tura beihna : “Thâwktir leh tuma a awm ka nem lauh lauh lai chuan nurse pakhat chuan damlo kâ chu a lo ham ve mek bawk a. Pakhat chuan chuap han insang mar tur vel lo puitu atan hmaikawr rawn lain pakhatin lung tihchetna puitu “Pacemaker” kan tih mai chu a rawn lek chhuak bawk a. Lung tiphu tura thupek kengtu hriatna thazam chu khawimaw laiah lo tidingtu a awm tlat mai. Hei hi pacemaker hmangs chhut chah a, lungphu mimute khatah vawi 80 – 100 inkara phu tura tihsan a ngai a ni….chu chuan hriatna keng (nerve impulse) lo hnawhpingtu chu a tawn tlangtir dawn a ni.

A sa lutuk : “Damlo chu a rawn thaw leh țan ta. Mahse, hmanraw dang bana ka kuta a âwm ka nemna ka thlah apiangin nikhaw hre lovin a awm lehnghal zel a. A mitin chung lam a melh rûn a, chutah kaih zuiin a thi a ni leh titih ta mai a. “Hetia nikhua a rawn hriat apiang hian, “A sa lutuk,” tiin a kha a khâwng dawt dawt a, țanpuitu a zawng ruai a. A dik taka sawi chuan a hrehawmzia chu(h) Hremhmun pate hi a ni ringawt mai. He thil ka ziah dawn thleng hian a mangang hmel kha ka mitthlaah hian a la cham reng a ni.

Titawp lul suh : “Chutah mak tak maiin ‘Titawp lul suh” a rawn ti a. Damlo dang nikhaw hre lo te kan buaipui hian kan lo sawisa nasa deuh țhin nge ni, ‘I kut kha la sawn vat rawh; min tihlum dawn alawm!’ tiin an rawn harh chhuah leh hnu hian mi an hau nek zel a. Țhenkhat phei chu an âwm kan nemna avang hian an âwm ruh a tliah pha fo țhin reng a ni. He pa erawh hi chuan hauh chu sawi loh chhumzawm zel turin min hrilh zawk a ni.

Hremhmunah ka zu kal a : “A hmel chu hlauhna hlirin a khat a, a buai a ni. Thi tur chalchang chu nep the the tak a ni. A hrehawm ti lutuk chu a kawm ngawlh ngawlh a, a hmel chu rapthlak tak hi a ni ringawt!! A mit a meng kül a, a khur ngawr ngawr mai lah tak a. A rawn țawngvai leh ta, ‘I hrethiam lo em ni? Hremhmunah ka zuk kal a, mi i thlah apiangin ka let leh zel a nih hi! Khawngaihin titawp lul suh,’ a rawn ti leh lawm lawm a.

Hremhmun chu lo pumbilh rih mai teh : “Hetianga damlo țawngvai bual bual te hi chu engah mah kan ngai ngai lo țhin kha a nia lawm le ti rilru chungin, ‘Ka buai lutuk. I hremhmun kal thu khan min lo tihbuai belhchhah teh suh. He pacemaker hi a awmna tur dik taka ka dah fel hma loh chuan i duh leh hremhmun i tih chu lo pumbilh rih mai teh,’ ka ti vin hlur a. Mahse, he pa hi zawng a nâ a ni. A buai tak tak a ni tih pawh chu ka awih lo a ni bik lo. Awm ngaihna hre lovin a van ruai a, kelpui nau nei chu nep tak a ni. Chutiang chu a nih teh nuai avang chuan ka hna pawh chu ka han zawh meuh chuan țum li pumhlum teh tlawng chu a thâwk leh a marphu a lo tawp der hman tho mai.

Hremhmun ata engtinnge ka chhuah theih ang ? : “Thifa hnukchata vawi tam a awm a, a lo harh chhuah leh chuan, ‘Engtin nge hremhmun ata hi ka chhuah theih ang’ tiin min zawt a. Kei chuan kan naupan laia Sunday School-a kan zir țhin angin Isua Krista chauh lo chuan a chhanhim theih loh tur thu leh a hnen ata himna dil tur a ni tih ka lo hrilh ve mai a. Ani chuan, ‘Engtianga dil tur nge a nih pawh ka hre lo min dilpui teh,’ a ti ta mauh mai. Chhei raw….kei tehlul hian engtinnge ka dil sak tak ang le!!!

“Thuhriltu ni lovin doctor mai ka nih thu ka han hrilh ngial pawh chuan a sawt lovin ‘Min dil sak tur a ni’ a la ti sek țun mai.

Țawngțai dan tur an inhrilh : “Thlan tur dang ka nei ta lo. Thi mai tur mi ngenna chu ka tihhlawhtlin sak a ngai ta; biak in chhip zumah ka tang a ni ber mai. Loh theih lohna avang chuan chhuat laiah chuan kan inmelh re rawn a. Chham tur ka hriat hlawl loh avang chuan ka thu phuah pawh chu a mawl hle mai. Hetiang deuh hian ka țawngțaitir ta a :

‘Aw Isu, he hremhmun rapthlak tak ata hi min chhanhim turin ka dil a che. Ka sualna te hi dum hle mah se, min ngaidam la, i hnen lam ka lo hawi ta e.

‘Ka lo thi ta a nih pawhin i hnenah chauh min chawlhtir ka duh a. Ka țha chhuak leh a nih ngai chuan i rawngbawltu rinawm tak ka ni kumkhua nang e,’ tiin.

Doctor rin dan Bible-in a vaw thla : Ka țawngțai zo chu damlo pawh chuan ziaawm lam a pan ta a, damdawiin pui lamah kan kalpui ta zawk a. Hemi țuma ka hawng chu Bible keuvin ka chhiar ta nghal a. Heta țang chiah hian a ni Hremhmun hi engti ang chiaha rapthlak tur nge a nih tih ka hmuhchhuah tak ni. Damdawi lama thawk kan nih avang hian thihna te hi chu ngaiah kan nei a, hlauh tur leh lehpek awm leh tawh chuang lo tur niin ka lo ngai țhin. Mahse tunah zawng ka lo rin țhin zawng zawng thilte chu ka thil chhiar chuan a vawthla chiang ngel mai. Thih hnua kan chan tur hi kan khawvel nun dan azirin a inchhawp a ni tih ka hrechiang ta hle a ni.

Nitin hlimna thar zel : “En belh zel zawng ka la ngai ngei mai. Ka lo rin țhin zawng zawngte pawh kha ka ngaihtuah nawn leh chu a ngai dawn. Mahse, puzzle thai chanah ka inchan a, a thuziak rinawmzia chu nitin hian ka hmuh belh zel zawng a ni a. Chhiarkawp kan chawka, a dikna kan hmu chhuak thei chu kan lawm ang hian nitin hlimna min pe thar zel a ni. Bible hi thu hlui fawmkhawm mai a nih lohzia chu a lang chhuak zel a ni.

Damlo kha Krista Thuhretu a ni ta : “….chu pa pawh chu a thutiamah chuan a la ding ta fan a. A hma zawnga Biak in tlawh ve zeuh zeuh țhin kha Kristian chak tak a lo ni chho ta zel a. Mi dang thu han hrilh chhawng tur chuan a la zakzum hle a, mahse Krista Thuhretu a nih tawh avangin nitin naupang kal zir țantir ang maiin a kal chho ve bek bek zel a ni.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!