Lungpher Pasaltha Thangchhunga thawnthu Bung 1na atanga Bung 3na thleng

(Hetah hian Lungpher Pasalṭha Thangchhunga thawnthu chu Bung 56 awmah Bung 3-na thleng kan chhawp chhuak a, a phek ang zawng chuan phek 492 zinga phek 27 tichhuak ang kan ni. I ngaihnawm tih zawng a nih chuan comment pawh a theih a nia)

Bung-1

 LUNGPHER KHUA

In a kan mai hlauhthawnawm khawpin ni chu a sa vawl vawl mai a, in chung pawng laiah te chuan laiking bel rawh an tih ang hi a phe mam mam a. Nuho la her ri rawt rawt leh ar kawk-kaw-lak lauh lauh te chuan mut a ti chhuak rum rum mai. Ni chu vanlaizawlah hliahtu awm hauh loin a ding vung vung mai a, nu ṭuan ṭha deuh dai hnai thing phurte chu an lo haw thliai thliai tawh a. Nu ṭhenkhat nau awmtu nei ve lote chu nau nen an inpaw bawr hle mai bawk a. “A nih leh Chhunga nu, min lo nghak reng la, ka rawn sawm thla leh vat dawn che nia,”tiin Thangchhunga nu thing phur keuh lai chu a ṭhiannu chuan a zu au a. Thangchhunga nu chuan, “Ni e, rawn hmanhmawh duh lem suh khai, muangchangin maw le, hei, kan la thleng hma khawp a nia,” a ti lar lar a. In chhung a luh chuan tumah an lo awm lo a, Khaw nge maw Chhungbawiha-te unau hi le aw? Hei, chaw lah an la ei si lo, rilṭam te pawh a hun tawh maw le,” a ti a.

Ni a sa si a, a fate a ngaihtuah hle a. A fate hi pahnih chauh an dam a, an duatin an hmangaih em em a, hauh pawh an hau phal ngai lo. Thu ṭha tinreng an hrilh a, aia ute zah thiam tur leh an tih ve theih ang tawk chu taima taka ti ṭhin turin an zirtir ṭhin a, unau inhmangaih tak ni turin an hrilh ngun em em ṭhin. Thangchhunga hi an unaua upa zawk a ni a, Thanpari (Parte-i) hi a naupang zawk a ni a, an inngainain an inhmangaih em em a, khawiah pawh kalin eng pawh ti dawn sela a u zawk Thangchhunga hian a farnu neih chhun Partei chu a hruai zel ṭhin a, a harsatna apiangah a chhawmdawlin a ṭanpui zel a. Mite pawh hian an ngainain an chhuang rilru hle ṭhin a, “He mite unau tak hi chu aw, eng ang takin lo la puitling ang maw!” an ti ru vawng vawng ṭhin.

An zingah hian an lal upa min fanu neih chhun Ngurvungi an tih chu an unau kara piang ve ang maiin an ngaina a, Ngurvungi lahin anni unau lo chu tumah dang a kawm duh ngai lo. Thangchhunga leh Ngurvungi hi chu an inrual chiah a, Mualpeng ram neih kuma piang ve ve an ni a, Thangchhunga hi vahsan lak laia piang a ni a, ani Ngurvungi hi chu buh seng laia piang a ni thung a. Thangchhunga hian u zawk chan a chang a, Ngurvungi pawh hian u zawk enin a en ve mai a, kawng engkimah Thangchhunga hian a kaihruai ṭhin a ni.

An khaw dai thingsemim an zawn fona ṭhin Thangchhunga te kawmthlang ngaw chhung fai thelh-hun maiah chuan sehawr thing awn zar du mai hi a awm a, chutah chuan chiar hruiin Thangchhunga chuan pipu a suih a, Ngurvungi leh Partei chu hlim takin an uai then dalh dalh ṭhin a. A ni, Thangchhunga zawng mipa fa ngang a ni a, pipua uai then mai mai ai chuan buk lem sak te, thang kam te hi nuam a ti zawk a, ṭhian dangte nen an inhmuh chang hi chuan inral beih dan tih vel te hi an tuipui ve em em a, a la ṭangkai dawn nge ṭangkai dawn lo tih te phei zawng ngaihtuah pawh an la ngaihtuah chhin lem hlei lova, mahni phur phurin an phur ve em em ṭhin a ni.

Vawi khat chu, a naute pipuah hlim taka an uai then dalh dalh lai chuan Mual veng naupang Roenga leh a naute chu an rawn tlan ṭak ṭak a, “Ka uai hmasa dawn, nang aiin ka huai zawk,” an rawn ti thla nak nak a. Pakhat chuan, “U Roenga a huai zawk,” a ti a, pakhat leh chuan, “U Thangchhunga a huai zawk ang,”a lo ti ve bawk a, tlan chung chuan an rawn inhnial thla nasa mai a. Thangchhunga pipu suihna hmun an rawn thlen chuan Ngurvungi leh Partei chu hlim tak maiin an lo inbengberek ve nak nak a, an nui khek ve ar ar mai bawk a. Chutia Ngurvungi leh Partei pipuah hlim taka an lo uai dalh dalh lai chuan, “Kha, kan rawn uai ve dawn a nia, in phal loh vaih chuan ka sat chat a ni nghal mai,” an hotupa Roenga chuan a rawn ti nghal khar khar a. “In suih pawh a ni lo. In uai awm lo ve, u Thangchhunga suih a nih hi aw,” chhuang tih hriat tak hian Ngurvungi chuan a lo ti ve bawk a.

Roenga chuan, “E e e, in ui ve khanglan chu le. Zawngi, rawn chhuk vat mai rawh u.Ka vel mai tur che u a nia.  Thangchhunga te zawng ka ngam em!Ka velh nek nghal loh,” a ti lang lang a. Pipu aṭang chuan an phih thla a, Roenga naute chuan mahni tum tawk Vanzema ti ve ni awm takin Partei chu a samah an lo kehsak dawr dawr  a. Ngurvungi lah chu Roengan a nam thlu a, a biangah a hamsak a, an ri chel chul mai a. Partei mangang chuan, “Ka U Mam, lo chho rawh, Roengaten min rawn tibuai a nia,” tiin a u Thangchhunga chu a au ruai a; dawi zawk ta na chu le Ngurvungi-te ṭhian dun chu lungchhe takin an ṭap ta a.

Hetih lai hian Thangchhunga chuan an thlang kawi hla vak loah thangchep a lo kam daih chu niin a nau Partei au ri pawh chu a hre mai lova. Nakin deuhah chuan naupang ṭawng thawm ni awm tak chu a hre ta a, a ngaih chu a ṭha chiah lova. Uluk deuh zawkin a’n ngaithla chiang a, Partein, “Ka U Mam, lo chho rawh,” a tih ri chu a hre ta a, chu veleh a thang kam lai pawh chu kam chhunzawm tawh loin hmanhmawh takin a tlan chho nghal a. A han thlen chhoh meuh chuan Roenga leh a ṭhiante chu pipuah chuan an lo uai nak nak tawh a. “Engtizia nge Parte?” tiin Thangchhunga chuan a naute lam chu a pan phei nghal.

Roenga chuan, “Eng nge i rawn tih dawn, Zawnga? I va hmanhmawh awm ve. I naute chhan i tum ve khanglang elo! Min cho ve em ni?” tih pahin Thangchhunga chu a lo dang har har a. Chutia a naute lungchhe tak maia an ṭap lai a hmuh chuan Thangchhunga rilru chu a na hle mai a, Roenga biakna pawh chu a chhang thei mai lo. A nu leh pate’n, “Tu mah tih loh tur, aia upate phei chu an thinrimna tur pawhin chhan reng reng loh tur, min tilui hram a nih pawhin dawh mai tur a ni,” an tihte chu a hre reng a, a nu leh pate thu chu a zah bawk si a. Hreh tak chungin, “U Roeng, ka ngam lo che a ni e,” a ti sap a.

Roenga lah lal upa fa, naupang luhlul tak mai, a rualpuite pawhin an cho ngam ngai loh, aia nau zawk te pawh vel pap pap mai chi, naupang sual tak, nu ṭhenkhatte pawhin an nin em em ṭhin a ni a, chu chu Thangchhunga pawh hian a hai hauh lo. A nu leh pate thu a zah avanga, ‘Ka ngam lo che,’ ti a ni chauh a, a hlauh reng vang chu a ni lo. Chutia Thangchhunga’n,‘Ka ngam lo che,’ a tih pawh chuan Roenga chuan a lo pawt ding a, “I va intihuai awm ve?” tih leh hnek nghal mai chu a tum a. Ngurvungi bianga thisen kai leh an kehna ni ngei tur Partei sam pawr phang mai leh a ṭap karh karh lai a’n hmuh meuh chuanThangchhunga chu dan mi a ni ta lo. “U Roeng, i duh duh ka duh e,” tih leh keipuiin a sa seh tur rang taka a zuan thut ang mai hian Roenga chu a zuan thut mai a. Timna eih awm loin Roenga hnarah chuan a hneksak bur mai a. Roenga chu a pai chawn chawn a, a hnar aṭang chuan thisen a baw nghal zawih mai a. Thangchhunga thinrim chuan khua a hmu lo a ni ber mai. Roenga pai chawn chawn chu a bawh zui nghal a, a rem lai laiah chuan a chum zawt zawt a, Roenga pawhin a lo kuah a, an inlehthal zak zak mai a.

U zawk mah ni se Roenga chuan a tum ang chuan a khawih thei ta hauh lo mai. Naupang zawk tia ngam cheia a lo chei ṭhin chuan a bawh bet ta ran mai si a, a rilru a chiai ṭan ta. A nauteho hnenah, “Min pui r’u,” a tih lahin tu mahin an pui ngam si lo, hnar thi phungin a ṭang a, chutih laiin Ngurvungin a nauteho a lo tum ve mek bawk a, an ri chel chul mai a ni. Hun remchang hmuin Roenga chuan Thangchhunga banah chuan a sehsak ta vak mai a, Thangchhunga chuan na a ti kher mai. Han seh let ve mai chu a’n tum naa, a hmeichhiatthlak riauin a hria a, seh let ve ta lem lo chuan, “U Roeng, min thlah rawh,” a ti a, mahse Roenga chuan a lo thlah duh bik awzawng lo mai. Chutia Roengan a thlah duh tak si lohah chuan tuar reng peih bik ta hek lo, a kut ding lam chuan Roenga beng vei lam chhet map tur khawpa nain an hnek a leh. Roenga lah naupang luhlul, tlawm mai chu a lo tum bik awzawng lo mai a, a sehna ngaiah chuan a seh ve ngar ngar mai bawk a. Thawklehkhatah Thangchhunga chuan Roenga hrawkah chuan a rehsak ta thut mai a, chu zawng a tuar zo bik ta ngang lo a ni ang, Roenga zawk chu a ṭap ta pur mai a ni.

Roenga a ṭah tak si-ah chuan Thangchhunga pawh chuan a kalsan ve mai a. A kut Roenga sehna chu a thi ṭiam ṭiam a, a hru fai nawk nawk a, a naute lam chu a pan chho ta hnak hnak a. Ngurvungi te pawh an lo inbakkaih ta bik lo bawk a, Roenga te’n an rawn tih dan te chu phur taka sawiin an haw zui ve ta a ni.

Ni leh thla a ral a, Thangchhunga pawh thing nawi fawm rual teh meuh a lo ni ve ta reng mai. Tlai tin vawi hnih emaw, vawi thum emaw zawlbukah tlangvalho tuah tur  thing ro a keuh ziah ṭhin a, tui te a chawi bakah eng emaw chang phei chuan zawlbukah inṭing a tam lutuk chang te hian a phiat faiin, vut a tam zual chang te hian a thian fai fo ṭhin a. A tlawmngaihna leh a taimak em avang hian tlangvalho pawhin an en duh bikin an chhinchhiah bik a, an sawi ru sap sap ṭhin.

Vawi khat chu zawlbukah thing nawi fawm rual naupangte chu tlangvalho chuan an ko khawm a, a intia tawk te tein an inbuantir a, tlangvalho chuan hmuhnawm an ti hle mai. Naupangho chu an inbuan a, chutih lai chuan an val upa Sawithanga chuan, “Ngawi lawk t’u. Hei, Thangchhunga hi a chak ru riauin ka hria, Lianruma nen hian inbuan teh se,” a ti a. Chu veleh tlangvalho chuan, “Lianruma a chak zawk ang,  pumrua a hraw deuh si a, Thangchhungan a hneh chuang lo ang,” an lo ti tliar tliar hlawm a. Zawlbuk chhuat lai chu an kil bial a, chhuat phah rem ṭha lo lai te chu an tirem a. Ti tura an tih tak tlat siah chuan Thangchhunga pawh a laiah chuan a rawn lut ve ta zan zan a. Lianruma nen an han ding dun chu Lianruma zawng a lo hrawl zawk nangiang mai. “Thangchhunga ka chuam,” ti leh, “Lianruma ka chuam,” tiin tlangvalho chu an ṭawng mam mam a. Val upa Sawia chuan, “In inring maw? Pakhat, pahnih, pathum,” a han ti a. Chu veleh Thangchhunga leh Lianruma chu an inbuan ta ṭiang ṭiang mai. Rei tak an inbuan hnu chuan Lianruma chu a chak lo zawkah chuan a ṭang ta a, tlangvalho chuan mak an ti rilru hle mai a, an rilru tak chuan an chhuang dun hlawm hle mai bawk a.

Chutia a te zawkin a lian zawk a’n hneh thei mai chu mak an ti rilru hle mai a, “He nau hi zawng a danglam bik a nih hi. Hetiang zela a lo la puitling chho a nih ngat zawngin kan khaw tlangval chhuanvawr a la ni ngei dawn e,” an ti ru sap sap hlawm a.

Ni khat chu an ṭhenawm te nupa zuiin Khuai luiah chakai khawrh tumin Thangchhunga chu a kal ve a, favang lai tih takah boruak pawh a nuam hle. An ṭhenawmpa hi pa dawldang ve tak mai, kawchhung nat a neih avanga hna rimchaia thawk thei lo, chawhmeh zawn peih deuh mai si hi a ni a. Hemi ni pawh hian chakai awm tur an duh avangin an ṭhenawm naupang  lian tawh tak Thangchhunga chu an sawm a, an liam tlang ta a ni.

Khuailui thlen thlak hma kawng kawi hmun rem vak lo laiah chuan rin loh tak maiin savawm hliam an tawk thut mai a, chu savawm chu a thi hnuang mai a. Inrin hman ni ta hek lo, an kawtnu chu a bawh bet a, chutih lai chuan Thangchhunga leh an ṭhenawmpa chuan chempui chu an lo phawrh ve ve tawh a. An ṭhenawmpa zawk chuan savawm chu a theih tawka nain a sat a, rin ai takin sah nat a lo har nge, a chem a lo bil zawk? Savawm chuan a pawisa ta mang hauh lo mai a, a beih lai chu kalsanin ṭhenawmpa chu a bei let ta thung a, kawng thlangah a tla liam a, savawm pawh chu a che buai deuh a.

Amah hmachhawna lo ding reng Thangchhunga chu savawm chuan a hmachhawn ta run mai a. Chu veleh inring sa renga lo awm Thangchhunga chuan zamna tel hauh loin a pa chem hriam zet mai chuan a’n sat pawp pawp mai a, savawm pawh a tum ang chuan a awm bik ta lo. Savawm nen an inpawm-chilh chu a ni ta reng mai. Savawm chuan Thangchhunga biang a ham thlersak a, a thi ṭuam ṭuam mai a. Thangchhunga thinrim chuan a tha tawpin savawm dulah chuan a tlawh vak a, kawng thlangah savawm chu a tla thla a, a hmaa hliam a lo tuar tawh avang leh Thangchhunga sahna avang khan savawm chu a che hlei thei ta lova, a thaw huam huam a. Thangchhunga chuan a chempui thlauh chu a chhar a, savawm chan chhiat lai chu chuhin a sat pawp pawp mai a. Chutih lai chuan ṭhenawmpa pawh chuan a lo pui ve bawk a, savawm chu an tihlum ta der mai a. A hnua an hriat leh danin he savawm hi Aihrangi pa vawm-tlak siama tla a ni a, chu chu anni chakai khawrh tuma kalte hian an tawk ta a ni.

(Note – Advertisement link i hmuh chuan min click sak ve ngei ang che)

Thangchhunga chu an ṭhenawmpa chuan a en duh hle mai a, a biang vei lam savawm hamna tih hriat tak mai chu a hmu a, a thi duh hle mai lehnghal. “Kha, Chhunga, i biang chu a va thi nasa ve! Khawi maw,” tih pahin an nu puan lukhum chu a pawt thla lawk a, Thangchhunga bianga thisen pherh nuai mai chu a hruk faisak a. Thangchhunga chu na ti awm pawhin a lang lo va. Naupangte si, hlaua khura au chel chul mai awm, hlauhna leh zamna tel hauh lova savawm hliam a sat nghek nghek mai a hmuh khan ṭhenawmpa chuan mak a ti hle mai a, a ruk tak chuan a ngaisang hle mai.

Hliam na lutuk awm lova an chhuah theih hlauh avangin an lawm hle mai a, a na ber tur Thangchhunga lah na ti awm pawhin a awm si lo. Chakai pawh khawrh tawh loin an haw nghal a, thil awmzia khuaah chuan an thlen nghal a. Khaw lian teh chiam a ni lem lo bawk a, an savawm sah hlum chungchang chuan khua a luah khat rang hle mai. An ṭhenawmpa chuan savawm chu ama sah hlum deuhah a chhuah lek lek mai a, mahse a nupuiin mi dang bula an inbeih dan a lo sawi hman avangin Thangchhunga huaisenna chuan tlang hriat a hlawh chho ṭan ta a ni.

Lal leh upaten an lo hriat chuan an lawm hle mai a, lal inah zu an in ho dal dal a, an lalpa chuan, “Naupangte si, mi dangte phatsan lova huaisen taka savawm pawh bei ngam ka khuate zinga an lo awm hi ka lawm takzet a ni,” tiin a upate beng hriatah chuan Thangchhunga chu a fak a. Zanah chuan val upain naupangho ko khawmin anmahni fuih nan Thangchhunga savawm sah thu chu a sawi bawk a. Thangchhunga chu a laiah an dintir a, val upain a sep kang a, tlangvalho chuan an lo pui ve nghal vat a, an haw haw hulh hulh a, an sep zel bawk a, chumi zan aṭang chuan naupang huaisen leh fak tlak chawimawina thing nawi fawm awl chu Thangchhunga chuan a lo ṭan ve ta a ni.

Bung-2

 HNAMCHAWM

 Kum a lo vei leh meuh chuan Thangchhunga pawh tlangval tih ngam a lo ni ve ta. An lal upa-min fanu neih chhun Ngurvungi nen pawh an la inzui fo a; amaherawhchu tlangval lung fing a lo nih tak hnu hi chuan inthlahrunna chin a nei leh lo thei ṭhin lo. Ngurvungi te chhung chu lal upa min, mi zah kai phaka awm thei, chungnung larh mai an ni a, anni Thangchhunga te lah chu hnamchawm dai kil kara mi mai mai an ni si, Ngurvungi te nen chuan khaikhin chi rual an ni lo a. Chuvangin Ngurvungi nen chuan inkawmngeih viau ṭhin mah sela mahni insit ta reng renga len ngam loh changte pawh a nei ta fo a, chu chu Ngurvungi nen an inkar tihla hret hrettu pawh niin a hre hial ṭhin.

A rukin Ngurvungi hian duhin hmangaih hle mah se a zakin a tilang ngam chiah bik si lo, a rilru a mangan chang a awm ta fo mai. Thangchhunga inkiltawih chhan chu hre thiamin leng atan te a sawm fo a, tlangnel taka a awm theih nan lawm atan te a sawm a, a lawm pawh an inlawm kum vei ta reng a ni.

Thangchhunga hi chu ṭawng tam lo kawm hrehawm khawpa ṭawng tlem ni hauh si lo, kawm nuam tak mai, a bula awm hahdamthlak zet mai leh thlamuanpuiawm hliah hliah mai hi a ni a, pa lian thelh thawlh, dar pharh hlai hlap mai a ni a, a lu a len bur lem loh avangin pa lian pui tia sawi hlawh kher lo mah se amah bel chiangtute chuan buan mi-ah reng an ruat ngai lo. Hmeichhe tam takin ṭha an ti a, nula rimna leh puipun ni khua apianga en leh ngaihven hlawh a nih tak fo avangin ṭha ti a ngaisangtute tam mah se a chhiatna tur duhtu pawh an inzep nghal vat a. Favang awllen lai a ni a, tih tur teh chiam a awm lem lo bawk a, ṭhalai in awm mai mai pawh hmuh tur an awm leh ta nuk mai. Tlangval ṭhenkhatte chuan nula puan tah an rim a, a ṭhente chu ramvakin an liam a, a ṭhente chuan an in tlabal lai te an thuam ṭha ve thung a. Boruak a nuam em em a, ruah a sur lohna a rei tawh avangin in lam leh ram lam chet vel pawh a nuam leh hle ta mai. Boruak nuam leh tih tur teh chiam awm loh lai karah Thangchhunga paw’n an leikapui a tar tawh deuh avangin siam ṭhat a tum a, thingtuai put tumin Hnahkiah tlang lam pan chuan a kal vang vang a. Thingtuai a sah ngah hnu chuan a hmanhmawh lem loh avangin mei zuk te a siam a, a ṭhu vel mai mai a.

Chutia thawm nei lova kawng sira a ṭhut vel mai mai lai chuan Ngurvungi te nufa thing phur haw lam chu a hmu a, an thu sawite pawh chu a hre thei nual a. A hming an sawi nia a hriat avangin thawm dim takin a lo biru a. Chutih lai chuan Ngurvungi te nufa chu an lo hnai zel a, an thu sawite pawh chiang takin a hre thei ta a. Ngurvungi nuin, “I rilru i thlak vat a ngai ang, chuti lo chu i pa ngaih dan pawh a ni lo ang. Engti kawng mahin ani nen chuan in innei chuang lo ang. Hnamchawm tlangval ringawt i neih kan phal thei lo ang. A len pawh hi rawn leng fo lo sela a ṭha ang,” tia a fanu a zilh ri chu a hria a. Ngurvungi chuan hrilhhai hmel tak hian, “Ka nu chu i ti mak e! Hnamchawm pawh ni se ani tluka innghah ngamna tur hi an awm chuang dawn em ni,” a tih chu a hre zawm a, a bak chu chiangin a hre zui thei ta lo va. Chung thu a hriat avang chuan Thangchhunga rilru chu a hah hle mai a, a eng tih mah a tui tawh lo. Ngurvungi te nufa kal liam tur chu a thlir reng a, an liam fel ta maw tihah tho lo zetin thingtuai a sah sa chu a pu a, in lam pan chuan a haw ve ta hnak hnak a.

Inah chuan tu mah an lo awm lo a, a thil tawn avang chuan leikapui dawh zai pawh a rel thei lo. Ama khumah chuan a bawk a, Ngurvungi te nufa thu sawi chu ngun takin a ngaihtuah a, mak a ti em em mai a. Ngurvungin a lo hmangaih reng a ni tih chu chiang takin a hre ta a, mahse a lehlam a han ngaihtuah chuan lung bang sut tlang tum chu awl zawte niin a hre ve thung a. Ngurvungi nuin, “Ani nen chuan engti kawng mahin in inneih kan phal lo ang. Hnamchawm tlangval ringawt i neih kan phal lo. A len pawh rawn leng fo lo sela a ṭha ang,” a tihte chu pakhatte mah hmaih loin a bengah chuan khuangpui ri ang maiin a ri nawn dup dup mai a. A rilru chu a na a, “Aw… Engati nge ngaihthlak pawh ka lo ngaihthlak kher kher ni. Lo ngaithla lek lo ila ṭha tur!” a ti vawng vawng a.

A khumah chuan a let tawn chhen a, a lungawi thei mawlh lo. Hnamchawm tlangvala a lo piang chu hrehawm a tiin a rum tak meuh meuh a. A mitthlaah Ngurvungi thu sawi lai hmel chu a lo lang a, a nu hmaa a ṭan ngam dan te chuan a thinlung a hneh a, khuavang lasite aia hmel ṭha leh ngaihnobeiin a hmu a. Tun hma zawng chuan Ngurvungi chu a hmangaihin a duh em em a, mahse eng mah a sawi lang ngam bik si lo, nimahsela tunah Ngurvungi ka ngei aṭangin hmangaihna thu chu a hre ta ngei mai. Mahse a lawmawm dan a va danglam si em!

A rilru chu a kal phir ṭhui ṭhui a, sa deuh hut hutin a inhria a, ama khumah chuan a let tawn chhen a, pawna thing keuh thawm avang chuan a ngaihtuahna riangvai tak mai chu laksakin a lo awm ta a ni.

 

Bung-3

SILAI TEL LOIN

Chapchar awllen lai a nih avangin tih tur teh chiam a  awm lem lo bawk a, Thangchhunga pawh ṭhiante hnung zuiin sazuk hualnaah kal ve a tum a, an phur tlang hlawm hle mai. A pa hian ring tawk viau mah se a kum a la nau deuh bakah aia ute hnung zui tur a nih bawk avangin silai kentir ve a la rem ti lova, a fimkhur tawk lo ang a, mite a ral palh ang tih lam ai chuan chemtum nen chauha ute hnung zui a, nunphung zir phawt turin a duh a ni. A fapa hi a ring lo a ni lova, a ring tawk em em a, mi ṭhenkhatten silai an thlamuanpui lutuk anga thlamuanpui ve lo turin a duh a, sakawlh sahrang hmaah silai chelek theih loh khawpa inpawmchilh a ngaih chang a awm fo tih a hre chiang em em a, chuvangin a chempui leh a thahrui chu hmang thiam turin a duh zawk a ni.

Hetianga ute hnung zuia a chhuah ve tawh phawt hi chuan a pa hian a fapa chanchin hi mite titi aṭangin eng ang mihring nge a nih hriat tumin a beng a chhi ru kar ṭhin a. A hun kal tawh a chhut let chang hi chuan ram lama thangchhuah a huphurhpuiawm lutuk lo mai awm mang e ti tein a ngaihtuah bawk ṭhin a.

A pain silai ken ve a la phal si loh avang chuan rilru hnual takin chempui nen ramchhuahnaa ṭul tur awm chi nia a hriat eng eng emaw kengin a inak chhuak ve a, kawtchhuaha lo awm hmasa ber nih a tum a, kawngka a kan dawn lai takin, “Ka u Mama,” ti a, a farnu Partei kohna ri chu hriain kawmchar lam chu a hawi phei vat a. “Kal mai i tum dawn em ni? hei,” a rawn ti a, hnah roa fun vaihlo chu a phawrh chhuak a. “K’u Vungin min hawntir, ‘I u lo paitir ang che’, min ti a,” tih pahin Partei chuan a u chu a pe a, a nui var var a. “Tluang takin zu kal hlawm rawh u aw,” tih pahin an kawt ko thlengin a u ramchhuak tur chu a thlah a.

Tu mah kal an lo la awm loh avangin Thangchhunga chu kawtchhuahah chuan a innghat a, a ṭhiante lo kal hun nghah pahin vaube kung bulah chuan a ṭhu a, Ngurvungin a pa vaihlo tui ṭha a paitir chu a phawrh chat chat a, a vaibelah beng khat a beng a, a fun ṭha leh a, iptepuiah tla thei lo turin a khung ṭha leh nghal thlap a. Ngurvungi chuan a duhin a hmangaih ve hle niin a hria a, mahse an inkar hmangaihna piang chho mek a hriat chhuah rual chiahin an dinhmun inthlau tak mai leh chumi avanga Ngurvungi nuin a hnawlna ṭawngkam te chu pakhat mah hmaih loin a hre chhuak ve nghal vat zel a. “Thangchhuahpa ka nih ngei a ngai a ni,” tiin a hmaa vaube kung chu a sat pawp a, a ngaihtuahna khawvel aṭang chuan a harh zawk a.

A bul hnaiah mi an awm leh awm loh enin a hawi kual ruai ruai a, an val upa Sawia leh Thanhlira-te silai pu chunga lo kal ṭham ṭham chu a va hmu a. “E khai! Ka va mualpho teuh em!” tiin a phun sap a. An val upa Sawia chuan, “Khai… Chhunga, kha i va peih hma awm bik ve. Ṭhian dangte an la rawn kal lo em ni?” a rawn ti lang lang a. “An lo la kal hlawm lo a ni ang, tu mah reng ka la hmu lo,” Thangchhunga chuan a ti a.

An naupan lai aṭanga er em em ṭhintu Thanhlira-te a hmuh chuan Thangchhunga rilru chu a kal thui hman hle mai. Eng emaw hun remchang zawnga tihpalh thil anga inral palh te pawh a hlauthawng rum rum a, nimahsela chutiang em chu an duh bikin a ring chiah lo va. Hetih lai hian Thanhlira-te hi chu tlangval puitling tak tak an ni tawh a, nun dan thuah pawh sang tak an ni. A bikin Thanhlira leh Roenga hi chu lal upa fa an ni a, puipun nikhuaah mite zah der an kai hle a, amaherawhchu an nihnate’n zir hle mah se zu ruih an thiam loin mite zahna an bosal bawk si a, mite ngainat leh chawimawi tur ang pawhin an awm loh phah a, an hetih vang hi a ni ang nulate pawh hian an chuti teh falua lo a ni.

Chutia ṭhian dangte an rawn thlen kim tak si-ah chuan kal an siam a, thatho takin Zohnuai luipui phai lam pan tur chuan an kal ta sang sang a. An vai pawhin mi sawm ral kai chauh an ni a, an zingah hian Saitawna leh Chalkawlha te hi an upa ber a, Thangchhunga hi a naupang ber a ni a, pumruaah chuan a hleitling ber thung a ni. An kalna a hla tham bawk a, Zohnuai luipui an zu thlen thlak meuh hi chuan chawhnu her zen zawn a ni tawh a, silai keng mi panga chauh an ni a, a tam zawk chuan silai an nei lo a. Val upa chuan thil tih dan tur chu a rel nghal zung zung a. “Silai keng mi pathumin zanriah chawhmeh tur zawng sela, keini a dang zawng hian buk sual ila, Pu Saia leh Pu Kawlha kan zinga upa ber an ni a, anni’n buk hmun tur te lo thian fai se a ṭha mai lawm ni?” a ti a. Phur takin anmahni hna turah ṭheuh chuan an bur ta sap sap a. Tlangval tlawmngai kal khawm an ni hlawm bawk a, an hna chu zo takin an thawk ṭheuh a. Lui dung buk sakin an sa a, thil harsa a ni lem lo bawk a, an buk sak chu behliang mun hun velah an zo fel hman a, a ṭhenin meipui chhehna tur te, chaw chhumna tur thuk te an lo siam ve mek bawk a.

Chutia tih tur ṭul ang ang an tih zawh takah chuan an buk sak tharah chuan an awm vel mai mai a. Chutih lai chuan Thanhlira te ṭhianho ramvak pawh kha an rawn thleng chawpchilh ve nghal a, Lianruman sakhi pachal zang hang zuar mai hi a kap a, Roengan a rawn paw haw hnap hnap mai a. Buka lo awmte chuan, “E khai! A va lawmawm ve le, chawhmeh tui tak kan nei dawn ta a nih hi le. Nangma kah hi em ni Roeng?” an lo ti sap sap a. “Ni lo ve, hei ṭhianpa Lianruma kah hi a nia, a lawmawm tak zet a ni,” a ti a. “A ni maw, Lianruma nge nge i ropui e, i zarah chawhmeh tui tak kan nei dawn ta a nih hi,” Saitawna chuan a lo ti ve chuar chuar a.

Lianruma pawh a hlim viau mai, bukah chuan a ṭhu a, “Pa Sai, hei buk in va sa nuam dup dup ve le.In peih fel hma viau mai si a, in hah viau dawn a nih hi. Tunah zanriah chhum hun chauh a la ni si a, in ṭuan a ṭha hlawm hle mai,” a ti ve luam a. Saitawna chuan, “Ni e, hei an sa nuam dup dup khawp mai,” a ti a. Chalkawlha chuan, “Kan val upa hoin an phe sang sang a, an zo hma khawp mai. Hei, Thangchhunga pawh a naupang ber a ni nain a lak tlak dawn riauin ka hria,” a lo ti ve bawk a.  Saitawna chuan, “Ni e, amah pawh hi khawiah nge a kal leh tak ni, thing tuah tur a pu leh ngei a nih dawn hi, a tlawmngai thei hrep lehnghal a,” a lo ti ve charh charh bawk a.

Thangchhunga fakna ri chu an buk tual lungpui chunga ṭhu Thanhliran a lo hriat chuan a rilruah thikna ṭha lo a lo lut thut mai a, mahse a hmelah chuan a tilang lova, tuma’n a rilru chhungril awm dan chu an hriat thiampui  na hek lo. Sakhi kawchhung an hai zawh chuan Saitawna leh Chalkawlhan a ril leh a pumpui vel te tifai turin luipui an pan thla hnak hnak mai a, mi dangin a channa tur hnah an la a, meichher siam tawk an awm bawk a, an hlim hle mai. Sakhi an rawh lai mek chuan Thangchhunga thing ro pu pawh buk lam panin a rawn kal thla ṭauh ṭauh mai a, buka lo awmte chuan an lo en reng a. A thing put hi phai thingsia a ni a, ui pum rual teh meuh, patling hlam nga dawn laia sei tur hi a ni a. Lui hnar lam aṭang chuan a rawn pu thla zel a, buka lo awmte chuan an lo thlir ṭhap a, buk a rawn thlen dawn chuan a thil put chu zo ṭawk ṭawk ni awm takin a rawn kul thla ṭang ṭang mai a. Buk a rawn thlen chuan, “Kha, i va pu lian ve! Engtin nge i put theih zawk, a sei si a,” an lo ti nak nak a.

Val upa Sawia uang ta pheng chuan, “Khawinge Thangchhunga thing put chu ka’n pu ve dawn teh ang, a lian em mai!” tih pahin a kal phei a, han chawi kan nghal mai chu a tum a, a tum ang aia a lo rih vang nge, tum nawn chi-ah a ruat lo zawk. “I lo chak hi maw le!” tih pahin buk lamah chuan a phei leh nghal a.

Hetih lai hian an lal upa fate pahnih Thanhlira leh Roenga chu an buk tual lungpui chungah chuan an ṭhu dun a, an ṭhiante thu sawi pawh hre ve lo ang maiin an titi a, an silaite chu an tuai hauh hauh a, eng thu emaw sawiin an phun dun bal bal a. Roenga chuan, “Thanhlir, Ngurvungi nen chuan in inhmu thei ta em?” tiin a zawt a. Thanhlira chuan, “A pa a nuamsam lo deuh a, inhmuh a remchang lo leh thut alawm maw le,” a ti a. Roenga chuan zawi deuh sup hian, “Ngawi teh Thanhlir, Thangchhunga nen hian induh deuh awmin an sawi lo maw? Sawi awm deuh tlatin ka hria,” a ti a.

Thanhlira chuan, “Ni e, sawi hi chu a awm alawm, mahse a chezia leh a hawiher velah hi chuan ngaih han tih ṭhat lohna tur chi chu awmin ka hre lo. A nu leh pate lam lah beisei ang aiin an dawr vel a nuam a, a nu phei khi chu kan lamṭang dik tak niin ka hria. Thangchhunga te chu hnamchawm ve mai an ni a, eng atan mah an ti lo ang. Ka awm lai hi chuan Ngurvungi pawh hian a chu-kha teh falua lo niin ka hria,” a ti a. “Ni e, chu chu kei pawhin ka lo hmuh leh chik ve danah chuan a dikin ka hria,” Roenga chuan a ti a. Ṭawng chu an dim dun hle mai a. Chutih lai chuan zanriah an peih tawh thu an rawn sawi a, bukah chuan an lut ve nghal a.

Chaw ei kham chuan buk tualah meipui an chhep a, an titi mam mam a. A tuka sa hnu zawn dan tur leh hmalak dan turte chu an sawi ho a. An zingah Thangchhunga a awm ve lo tih a hriat chhuah veleh Chalkawlha chuan Thangchhunga iptepui leh chempui chu a melh thuak thuak a. A hmuh tak loh avangin a ngaih chu a ṭha chiah lo va, a sawi lang duh chuang lem lo va. “Khawiah nge a kal ang aw,” ti rilru nauh nauh chungin a nauteho titi chu bet lo zetin a ngaithla a. Zan rei tak thleng an meng a, an nui leh ham ham bawk ṭhin a.

Lui hnar lama thawm danglam lo awm ta thut chuan a ti phawklek hlawm hle mai. Thangchhunga hmel hmuh tur la awm ve bawk si lo chuan an ngaih a ti ṭha lo hlawm hle mai bawk a.

Thla de chho khawthlang lam tlang hlat vak lova eng va va chu a la hmuh theih a, khua a thian em avangin lui dung chu a lang uar thei a. Lungleng mite tan chuan chu zan boruak chu tuar har tawk chauha duhawm hi a ni a, thlifim a thaw her her a, luite tui chu a luang ri hawr hawr bawk a. Lo hal a hun ṭep tawh avangin hnahthel tlate pawh a ro leh hle tawh a, hnim hnuaia sazu thawm takngial pawh a ring duhin, zan khaw thim hlau mite tan chuan rang tak taka phutna tur a tam duh hmel leh ta viau mai.

Chutiang taka lunglenthlak leh khawharthlak si-ah chuan Thangchhunga chuan chakai chu a khawrh mawlh mawlh a. Lui kama zuang kung zar du mai, kawi hrui leh zawnga-leihlawn hruiten a bawh phiar chuatna maupui dur khupna lamah chuan mihring ṭawng ni awm tak a hriat avangin lengkir chunga lung hnuai kua a zen lai chu a hawi chhuak zawk a. A kut vei lama a khai chakai a man sa chu a han khai kang a, a tlem lo hle tih a hriat chuan zan a rei ve thawkhat a ni tih chu a hre thei mai a. A thawm hriat kha eng nge ni ang aw, ram mite thawm nge ni ang a, sapui a hnai mai zawk em ni ang. A chempui chu a phawrh a, chakai a man sa chhuak thei lo turin aiip chu a ṭawn a, iptepui chhungah a khung a, vaukamah chuan a theh phei tawp a.

A hma lama thil lo thleng tur chu eng nge ni ta ang le? Thawm lah chu a nei zui duh tawh mang si lo. A beng chhe ri a tih dawn chuan thawm chu a awm ngei tih a hre chiang si a. Chutia hrilhhai ang reng taka a awm reng lai chuan a hmaa thawm lo chhuahna lamah bawk chuan thawm chu a lo awm leh ta a, a hmaa mi ang bawk khan a rawn phun leh ta bul bul mai a, chu zet chu hai mi a ni ta lo, pasalṭhate lo tlawm ṭhintu sapui awrawl ngei a ni.

Thangchhunga chuan a dinhmun chu a siam rem sauh sauh a, sapuiin a rawn bawh thut pawha che buai lo turin rilru a siam sauh sauh bawk a. A rilruin, “Khawnge keimah Hrangdailova tupa zam ngai lo, Ngurvungi neih tuma thih pawh huam ka ni lawm ni!” a ti a, pumpelh theih ta si lo chu a dinhmun a siam theihna tur leh Thanhlira te diriamna thinlung keh darh chuai khawpa che ṭha nih chu a tum ruh hle mai.

Thawm awmna lam chu a en reng a, mau ro tliak ri rap chu a hria a, inrin a hun tih pawh a hai lo. Thawklehkhatah chu sa tihbaiawm tak mai chu ngawpui khawk rum rum khawpa ringin a rum a. Thangchhunga chuan a awmna lai chu nghing dur durin a hria a, mau hnahte chu phe suauin a hre hial a, mahse hlauhna reng reng a nei lo chu amah pawhin mak a inti hial a.

Chutia inring taka a awm reng lai chuan thawklehkhatah fei khawh ang maia rangin keipui chuan a rawn zuan ta thut mai a, Thangchhunga chem thla eng hnuaia tle zawk pawh chuan a tum a ṭhelh lo tih a chiang hle mai. Rak nawk nawk chungin lengkir koa inham tan a tum chu a hliam avang chuan inham tang zo loin a tla thla ta a. A rum hum hum a, lui dung chu a nghawr dur dur bawk a.

“Engtin nge ni ang aw?Lengkir koah hian chhuk ta ila ka chan a chhe mai ang em,” a ti a, tih dan tur pawh chu a hre mai lo. Inngaihtuah buai taka a tih tur zawk hre lova a awm reng lai chuan a ṭhiante rawn ṭawng nak nak thawm chu a hre ta a, an awmna a hla lo hle tih pawh a hre thei mai a. A ṭhiante chuan sapui thawm an hriat khan an ngaihtuah hle ang tih a ring a, hlauthawng takin, thin phu dep depin, a ruang hlawm tumin an rawn thawk hialin a ring a, thawm lo neih hmasak chu ṭhain a hria a. “Heta hi ka awm e, ka ngaihtuahawm lo e,” tiin a lo au vau vau a.

Thangchhunga thawm an hriat chuan Saitawna leh a naute chu an lawm hle mai. Sapui nen khan an inhmu lo nge, sapui khan sa dang a bei zawk ni ang, nung dama hmuh an beisei tawh loh lai a, “ka ngaihtuahawm lo e,” rawn ti ta lauh lauh chu an ti a. Sapuiin anmahni chu a lo chang mai ang tih hlauhthawng chungin fimkhur takin lengkir hnuai chu an thleng chho ve ta ṭak ṭak a.

“Thangchhung, eng nge i an?” tih thawm a hriat chuan Chalkawlha a ni tih a hre thei mai a, a aw aṭang pawh chuan a thlaphang hle niin a hria a. “Ka ṭha e, engtin mah ka awm lo e. Ka rawn chhuk dawn e,” tiin Thangchhunga chuan a lo chhawn thuai a. Iptepui a ah fel leh hnu chuan a chhuk thla ve nghal a. “Hruai i ngai ang em?” Chalkawlhan a tih mek lai chuan mi pahnih chu lengkir helna lamah chuan an chho ve mek bawk a.

Lengkir hnuai an thlen kim hnu chuan Chalkawlha te, Saitawna te lawm si, mak ti bawk si chu an phi ruai a. Eng mah hliam a tuar lo a, a him pial a ni tih an hriat phei chuan mak an ti em em mai a. “Khawnge kan ṭhiana chu a kal leh tak?” tiin Thangchhunga chu an zawt a. “Ka hre bik lo, lengkir hnuaiah hian a tla thla mai ni khan ka  hria a,” tiin a chhang mai a. Meichher enga an han en kual ngial pawhin chu laiah chuan sapui hnuhma hmuh tur a awm lo a, thawm ri va hriat tur lah a awm hek lo. Ṭhenkhat chuan awm nuam lo an ti ṭan tawh a, silai keng ve lo mi ṭhenkhat nuam ti lo deuh hmel a’n hmuh takah chuan Thangchhunga chuan, “Min rawn zuan a, kei pawhin theihtawp chhuahin ka lo sat ve bawk a, he lai hi a thlen thlak leh thlen thlak loh chu chiangin ka hre bik lo na a, khita ka awmna leh heta kan awmna inkarah hi chuan a awm ngei niin ka hria. Lengkir hi a dinhmun eng nge a nih ka hre lo a, Pu Kawlh, nang lengkir awm dan hi i hre chiang lo maw?” tiin a leh zawh a. “A ni dawn tak e, lengkir ko bul setah khian lui hnar lam hawiin pialtlep a inkhawh lut a, eng anga thuk nge a nih chu ka hre bik lo,” a tih takah chuan chian a ngai ta tlat mai. Pasalṭha sawm ral kai kal khawm mah ni se a finfiahtu nih chu thil chakawm a ni teh falua awm lo e.

Thla chu a tla tawh a, khawfing pawh a chat fel tawh a. Chalkawlha chuan, “Eng pawh ni se, khawvar a hla tawh lem lo bawk a, tah hian khua nghak var mai ila, zan khaw thim hnuaia chet vel nan lung nal tak tak a tam si a, intihpalh pawh a hlauhawm e, khaw en huna en fiah atan i ti mai ang u aw,” a tih takah chuan khawvar hun nghah chu an tum ta a ni.

Chutia khawvar hun nghaka mi dang zawng an ṭhut lai chuan Thangchhunga chuan thil tam tak a lo ngaihtuah a. An kal dawna a pain, “Silai keng ve tlak i la ni lo, chemtum nen sahrang lu i rawn hawn ve hunah i la keng ve dawn nia”, a tih te leh, Ngurvungi nena an boruak te chu a hre chhuak thar leh a, Thangchhuahpa nih ve a tum ruhzia te a ngaihtuah kual vel a. Thanhlira te elsenna ṭawngkam, “Hmeichhia ang mai, silai pawh khawih ngam hlei lo, mite thlazar hnuaia savawm thi hnu sat ve teih teih ngam, lalpain, ‘ka chawimawi e’, te a’n ti vel a,” an tih ṭawngkam a hriat ṭhinte’n a rilru a tihnat ṭhinziate chu a ngaihtuah kual vel a, sakei pawh chu a kal bo ang tih a hlau hle mai a. “Lianrum, khua a var chiang ta e, engtin nge ni ang?” tih thawmah chuan a harh zawk a, a ngaihtuah bing luatah a lo muthlu hman hial niin a hria.

Khua a var chian takah chuan an insiam sang sang a, mi pathum silai keng hruaiin lengkir kham ko chungah chuan an lawn chho a, rin ai daiha chet velna a lo rem loh avangin lengkir kham chhawrdawh chu pawh mai a harsa hle a. An han thlen chhoh chuan sakei thi chu lung pang velah te chuan a lo kai liai luai a, a sat fuh ngei a ni tih chu a chiang a. Lengkir hmawr tohlawta zu din chu a nal bawk si nen, sakei a thih chian leh thih chian loh hriat a la ni bawk si lo, kal mai chi-ah an ruat lova. Lui kama theibate zar aṭang chuan puk chhung chu a lang theiin an ring a. “Roeng, nang thingkung lawn i theih deuh takin theibate kungah khian han lawn la, pukah a awm leh awm loh han en ta che, a lo hmuh theih mial mai tur asin,” Saitawna chuan a ti a. Roenga thingkung lawn lai chu an lo thlir ṭhap a, a kakpui chung, a zar awn a thlen lai chuan, “A awm e, saw, a lang chiang khawp mai! A luin pawn lam a rawn hawi a, a thi tawh ngei niin ka hria,” Roenga chuan a rawn ti lar lar a. A kal bo lo tih a hriat chuan Thangchhunga chu a lawm ngei mai. Lo kal boin man tur hmu zo lo ta se mite ngaih dan tur leh, Thanhlira te’n sakei pawh sat hlum zo lo an han ti vel tur chu a ngai ngam lova, a pa hmel hmuh pawh a ngai ngam na hek lo. A lo kal bo loh avang chuan a thaw huai a, lawm avangin a lungphute chu rang dup dupin a hre hial a.

Tukṭhuan an ei kham chuan an val upa Sawia chuan, “Khai le, hei, kan hmuh leh hriat ṭheuh angin heti hi kan dinhmun chu a ni ta a, tlawmngai thei in awm ang em? Khaw lamah chanchin hrilh paha mi pun turin mi pahnih han kal ta ula, keini’n a zawnna tur hlang kan lo siam ang a, a ṭha mai lawm ni,” a ti a. “Keimah ka kal ang e,” Bawihtanga chuan a ti a, Ralkapa pawh chuan, “Kei pawh le,” a lo ti ve bawk a. Anni chu khaw lama mite pun tur chuan an kal ta nal nal a, mi dang zawngin sakei zawnna tur hlang chu an siam ve nghal bawk a.

Sakei hi ramsa ṭihbaiawm leh kawlhrawng deuh mai, mi tinin an hlauh leh mihring ranvulhte pawh khawih ṭhin a nih avang hian a hming ringawt pawh hi hmeichhe tan chuan thil rapawm a tling a. ‘Uire chu sakeiin a seh duh,’ ‘naupang zawng zawng pawh a chhinchhiah vek,’ ‘zan khatah khaw sarih a tlawh hman,’ tih te hi an insawiṭhaih dan a nih avang hian an hlau em em a, uire pawh an tlem phah niin an sawi hial ṭhin a ni.

Mipa fa chu sa leh ral hmaa zam lo tur leh mipuite thlamuantu ni turin an nu leh pate’n an zirtir a, hmeichhe fa an nih chuan la deh thiam tur te, ṭhenrual kawm thiam tur te leh, in leng ngah tur tein an zirtir ṭhin a, a hmei a pain thatchhia, hna thawk peih lo chu an hmusitin an ngainep em em a, thatchhe fal sawi tur pawh an vang hle ṭhin.

Thangchhunga keipui sah hlum thu lalpain a lo hriat ve meuh chuan, “Hrangdailova tupa nge nge ka ti reng a,” a ti hlut a. “Lianpuii nu, ka zu bel kha a dik em lo en fel teh aw, salu lawmna tur a nih kha,” a ti lur lur a. Tlangau a tir nghal a, mipui chu an tlan liam nghal zung zung a, upa deuh leh naupang zual deuhte chu hnungah an ri thla chel chul mai bawk a.

Hrangliana pawhin a fapa neih chhun Thangchhunga keipui sah hlum thu chu a lo hre ve thuai a, a lawm lutuk chu a ṭawng khur dar dar a. Bang laia silai a tun ṭhat, a fapain ken a chak em em chu a la a, a tuai vat vat a, a fapa chu a chhuang rilru hle mai bawk a. “Ka fapa, tunah chuan ka duh ang ngeiin he silai hi i kutah ka hlan e,” tiin a phun sep sep a, silai chu a keng khur dar dar a.

Hetih lai hian Partei leh Ngurvungi pawh tuikhur mualah thing phurin an lo thang ve mek bawk a. An naupan lai chanchinte sawiin an nui dun bawk bawk a. Lal upa fapa Thanhliran a ngaihzawn dan te chu amah Ngurvungi zawk chuan a ṭhiannu Partei chu a hrilh a, Thanhlira a mil zan loh thu leh Thangchhunga an tihzah fo dan te chu pehhel takin a hrilh nghal bawk a. Partei hian a u hi a lainat thei em em a, a chhuang em em bawk a. A hmel pawh u te an ni na vang vangin ṭha a ti em em a. Ti tak maia Ngurvungin a u a lo duh ve pawh hi demawm a ti hauh lo a, an phu loh mah ni se a lo lawm ve em em mai bawk a. Amaherawhchu Thanhlira te’n a u leng ve mai mai pawh an lo ngaimawh ṭhinzia a hriat phei chuan a rilru a lo na ve ngawih ngawih mai a. Chu achhapah a pain a u Mama silai keng ve tur a phal loh dan te, a u Mama hmel ngui dan te kha a mitthlaah a lo lang a, a lainat em em mai a.

Ngurvungi pawh a bang bik lo, Thangchhunga lo hawn hun tur chu a lo nghakhlel ve em em mai bawk a. An inah chuan Thangchhunga chu inthlahrung ta reng rengin a leng ve ṭhin a, chu chu Thanhlira te thik tawk a lo niin Roenga te lah inhmuhsit tina chi an lo ni si, Thangchhunga chu a lainat a zual em em a.

“Ti rawh K’u Vung, i inpeih tawh chuan insiam ila, kan haw ve tawh mai dawn em ni ang?” Partein a’n tih takah chuanNgurvungi chu a zak deuh a, nau zawk sawm ngaia awm chu zia lo a ti deuh bawk a. “Ni e, ka’n inthawn ve nghal ang e,” tih pahin a thing eh sa chu paikawngah chuan a thawn nghal mawlh mawlh a, a phur a thawn zawh chuan phur an inṭan a, muangchangin an haw ve ta a ni.

Khaw chhung chu a reh ruih a, kawtchhuah lam pana naupangho tlan liam zung zung chu an hmu a, ‘eng thil nge ni ang aw?’ ti rilru nauh nauh chungin an kal zel a. Sumhmun bul kawtlai zawlah chuan a thing phurh chu a keuh a, a pho darh leh nghal vek a. Thing keuh ri hriain Ngurvungi nu chu a lo chhuak ve thuai a. “Aw! Mami, i lo va thleng hma ve. Eng thing nge ni, kha… a va ro ṭha awm ve le, tuah a chak awm seng sawng hle mai,” tih pahin a tuibur lu chu a ham khu hlat hlat a. “Nghalchhun ding ro kan hmu fuh hlauh a, dah sa te pawh kan la nei ve nual a, kal leh kan la tum asin,” tiin in chhungah chuan an inzui lut nufa a.

Ngurvungi chuan, “Ka nu, khaw nge ka pate hi an awm a, naupangho lah kha kawtchhuah lam pan khan an tlan liam ang dawr dawr a?” a ti a. “Tak a, i lo thleng hlim em a, ka la hrilh hman lo che a ni maw, Thangchhunga’n keipui a sat hlum a ni awm a, i pa pawh lal in lamah a kal ta a nih kha,” a nu chuan a ti a. Ngurvungi chu a ding chat a, “Tak tak maw ka nu?” tiin a zawt thuai a. “Aw, ni e, keipui sum nga laia lianin a chakai khawrh lai a zuan a ni awm asin!” a nu chuan a ti a. Ngurvungi chuan “Chu, u Chhunga chu a inhliam na viau em?” hlauthawng tih hriat tak hian a ti vat a.

A nu chuan a fanu awm dan chu mak a ti deuh a, “I va hlauthawng awm teh chung ve, Thangchhunga sawi tawh reng reng a zat ruai zel mai, i hming pawh hi Ngurvungi va ni suh che, Chhungngaii tih zawk awm tak i ni e,” a ti hmuk a. “Ka nu hi chu i mak ṭhin ka ti, u Chhunga hming sawi ve tawh apianga min an khum ziah tak mai. Sapui meuh sat hlum ta chu ‘eng nge thil awmzia’ tiin ka zawt ve che a ni mai a, eng mah i huat tur ka sawi loh kha. Chaw a awm em? Tlem ka bar ang a, ka zu hmuak ve nghe nghe teh ang,” Ngurvungi chuan a ti a, a nuten an duhpui nia a hriat Thanhlira hming pawh chu an sawt lui ve ngat a.

A nu chuan, “Khanglang che chuan, i thuin i awm loh khawp mai hi maw! Thanhlira te zawng sawi chhe chai lo la a nih mai chu, mi reu reuin an hria ang e. Thangchhunga te ang intipasalṭha ve ringawt ka buaipui e, ka theihnghilh thei lo e, te i han ti a, eng nge i mawngah chhuak se i tih? Ṭhenawmte buhfai dila ei tur awm chhung chu khawnge kan ramvak teh ang tih bak eng nge chhuan tur neia i rin? Chhan loh lohin min chhang chai lo la a nih chu”, a ti hmuar hmuar a, a lungawi lo kher mai.

Ngurvungi chuan chaw a bar a, a chaw ei lai te chu a helh awl awl a. A kham zui nghal mai a.

A chaw eina tihfai pahin Ngurvungi chuan, “I lak luat i pal vun a nih chu, hnai a la ang a, a dam ve leh mai ang,” a ti a. A inpeih fel hnu chuan a ṭhiannu Partei sawm tur chuan a tlan chhuak nghal a. A nuin, “Ṭawnghmang te lah hi in thiam thla ang zawl a, fate pawh kan ngam ta lo a nih hi,” a tih pawh chu hre awmin a awm duh tawh lo a. Partei chu a sawm thla a, mi hnuvaiah hmanhmawh takin an tlan liam ve ta a ni.

Kal hmasate’n Zohnuai luipui an zu thlen thlak meuh chuan sakei chu hlangah an lo phuar vek tawh a, zawn tumin kal an lo siam ṭan mek a. Mipui thawm pawh a ṭha ham ham hle mai. Keipui meuh sat hlumtu Thangchhunga chu an ngai sang em em a, sakei chungah an chuantir a, mipui chu an haw haw hulh hulh a. Naupanghoin an zui a, ding lam leh vei lama lo tlan khut khut tawk an awm bawk a, a ropui hulh hulh hle mai.

Tar leh nunauho lam thui kal ve thei tawh lote chu an awm hmunah an lo phi ve ruai a, chutih lai chuan Ngurvungi leh Partei chuan innghah khawmna hmun chu an thleng ve tawh a, an lo lan beiseiin an lo inthlir chhawk ve chhen mai bawk a. Thawm chu a lo hnai tial tial a, a ring tial tial bawk a, an sawi te pawh a hriat theih tawh a. Partei chu a thin a phu zawt zawt a, a inthum rawn tlut tlut bawk a. Kawng sirah chuan a ṭhu a, a bul maia ṭhu ve reng Ngurvungi chu a kuah a. “Awi K’u Vung, ka lawm lutuk, sawi ngaihna pawh ka hre lo, nang i lawm ve em?” a ti sar sar a. “Lawm lutuk mai Parte, nang aiin ka lawm zawk ang. Ngaithla teh, chu, an lo lang dawn tawh a nih chu,” tih pahin Ngurvungi chu a ding hluai a. Kawng sirah chuan Partei nen inkuah rialin an lo ding dun a. “Saw le, K’u Vung, a chunga saw ka u Mama,” Partei chuan a ti hlut a, hlim em emin an ṭe teng tung mai a. Lawm avangin Partei biangah mittui a luang zung zung a, Ngurvungin a lo kuah ve bawk a, Thangchhunga te lo haw chu an lo thlir dun reng a.

Sakei chungah chuangin Thangchhunga chuan Ngurvungi te pahnih inkuah riala ban lo vai lap lap chu a hmu a, lawm tih hriat tak hian a rawn nui ve sak a. A diar khim leh a biang vei lam tlema ser deuh chuan a ti mipa kher mai. A hawi kual a, upa lam deuh naupangho nena lo ding ther fup mai chu a hmu a, hmuh ve loh hlau tak maia tleirawl rual lo inhawr khawm tap tap mai te chu a hmu bawk a. Mipui nawlpui an nih avangin Ngurvungi te chuan Thangchhunga chu an hmu reng thei ta bik lo a, an hnungah um phak loh hlau takin an um ve dawr dawr a. Khaw ral an thlen chuan an ding a, hlado an chham a, silai an kap ul ul reng bawk a. Ngurvungi thinlungah chuan – 

Than lai bang lo tur mi hrang valan, kawlkei ziaṭial thlunglu a rawn hawn e,
A thang thui dawn ngei e, khuavelah, a phang lawng runlum nuthai tur,
An nem duai ang, a ngur hrai chawi leng zawng pawh, tih te chu a lo lang ve zut zut mai bawk a.

Lal tualzawlah chuan keipui chu an nghat a, lal leh a khawnbawl upate an lo chhuak a, kawtkai aṭang chuan an lo hmuak ve bawk a. Lal mualah chuan mipui an tlim hmur a, an khaw lalpa leh mi huaisen Thangchhunga inhmachhawna ding reng chu an thlir ṭhup a, mipui thawm chu a reh duk a. Lalpain a duhsakna leh a chawimawina nopui, mipa fa zawng zawngin dawn an chak, an dawn theih hauh si loh chu tlawmngaiin Thangchhunga chuan a lo hnar ve mek thung a; nimahsela hnar reng theih a ni lo, lawm takin mipui hmaah chuan lal leh upate chawimawina ‘Nopui’ chu Thangchhunga chuan a dawm a. Hlado an chham a, silai an kap ul ul reng bawk a. Nulahoin hmelṭha an ti a, pahoin an chhuang a, naupanghoin infiamnaah Thangchhunga lema chan an inchuh a, mahse chutih lai karah pawh chuan hmelma an lo inzep ve zel a….

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!