Hremhmun hi a awm tak tak em – Hremhmun atanga lo kir George Lennox-a – Biakhmingthanga Chhangte

“Tin,ka thiante u, ka hrilh a che u, Tisa tihlum a, chumi hnu a, eng mah dang ti leh thei tawh lo te chu hlau suh ang che u. Amaherawhchu, tunge in hlauh tur ka hrilh lawk ang che u. A tihhlum hnu pawha Gehennaa paih theihna thu neia chu hlau rawh u, a ni, ka hrilh a che u, amah mawlh chu hlau rawh u” Lk. 12 : 4,5.

Hremhmun chung chang hi Pulpit tlangah kan Pastor te, Upa te leh rawngbawltu ten an sawi loh pawl tak a ni awm e. Chutih karah chuan Biblea hremhmun chungchang tlem leh mitthi tho leh ngeiin a mit ngeia a hmuh chhiartuten thlarau lam nuna hlawkna tlem a zawng tal kan neih phah beiseiin i han sawi teh ang.

Hremhmun Thuthlung Hluiin a sawi dan : Thuthlung Hluiah chuan Hremhmun (Hell) tih hi Hebrai țawngah “Sheol” tih a ni a, vawi 65 lai a lang a. King James Version Bible-ah chuan “Hremhmun” tiin vawi 31 an letling a. “Thlan” (Grave) tiin vawi 31 an letling bawk, vawi thum erawh chu “khuarkhurum” (Pit) tia lehlin a ni.

Thuthlung Hluia “Sheol” tih chu “Mithi khua” tihna a ni tlangpui a, hmun nuam nge hmun hrehawm engmah kawh a nei lo. Entirnan Jona 2 : 2-ah chuan “Sheol” chu ‘Hremhmun” tia lehlinna a awm a, mahse chatuan hremna tihna chu a ni lo chiang a, 1“Thihna kotlang atangin ka au va” tihna mai a ni.

Tin, Genesis 37 :35-ah ve thung chuan “Sheol” chu “Thlan” tia lehlin a ni a, “Lusun chungin thlanah ka fapa hnenah ka liam dawn e” tiin. Hmun dang lehah chuan “Hremhmun” a kawk ngei tih chiang taka a lanna a awm, Deut. 32:32; Sam 9:17; Sam 86 : 13 en la. Engpawh nise, chutianga awmze hrang hrang neia hman pawlh a nih nual avangin Thuthlung Hluia “Sheol” kan hmuh chuan “mitthi khua” a kawk ber a ni.

Thuthlung Thar sawi dan : Thuthlung Tharah chuan “Hremhmun” tia lehlinna hi thu pathum a awm a, pakhat chu 2 Pet. 2 : 4-ah hian Grik tawng “Tartarasas” tih kan hmu a, hei hi hremhmun hnuaihnung ber Angel sual ho dahkhawmna hmun a ni. Hremhmun sawina tawngkam dang leh chu Grik tawng bawk “Hades” tih hi a ni a, vawi 11 a lang. “Sheol” ang deuh bawk a mitthi khua tihna ang a hman a ni tlangpui. Matthaia 11 : 23-ah chuan Lal Isuan “Nang Kapernaum, mitthi khaw thlengin i kal dawn,” a tih hian hmun hrehawm tak chu a kawk ngei tih a lang. Chuvangin “Hades” tih hi “Sheol” ang deuh bawka hman kawp a ni.
Heng pahnih bakah hian a hrual nghettu hrui thumna a la awm cheu va, chu chu “Gehena” tih hi a ni. Hei hi Thuthlung Tharah hian vawi 12 a lang a, vawi 11 phei chu Lal Isua tawngkam chiah a ni lehnghal. Hei hi erawh chu “HREMHMUN,” thil sual titute dah khawmna hmun a ni chiang khawp mai.

Thuthlung Hlui leh Thuthlung Thar kan chhiar atang hian hremhmun chu a awm tak tak a ni tih a chiang hle. Kan Thupui “Hremhmun hi a awm tak tak em?” tih zawhna hi Lal Isua thu sawi ngei tan chhanin “A awm ngei a ni” tih hi kan chhanna a ni.

Hremhmun chanchin kimchang lo tak kan sawiah hian kan lungawi tawk em? Kan la lungawi tawk lo a nih chuan Hremhmun chu eng ang fakau nge a nih tih midual hmingthangbleh rura George Lennox-a, mitthi tho leh chanchin ațang hian i han tuihnih leh teh ang.

Misual rura lung in tang : John W. Raynolds-an George Lennox-a chanchin ngaihnawm tak heti hian a ziak a – “Mitthi tholeh thu ka hriat tawhah chuan George Lennox-a chanchin hi a la ngaihnawm ber awm e. Amah hi Jefferson Country-a sakawr ruk hmang ber, tum hnih lai lung in tang tawh a ni.

Khur chimin a delh : “Kum 1887 leh 1888 thlasik laiin tanin lungalhthei laihna khurah a thawk a, a thawhna hmun chu hlauhawm hlea hriatna a nei a, an Oficer hnenah enfiah turin a hriattir a, mahse a endiktu chuan him tawkin a hria a, Lennox-a chu thawk zawm zel turin thu a pe a. Ani mitang chuan hotu thupek angin darkar khat aia tam a thawk leh ta a, a rin ang ngei chuan a awmna chung chu a rawn chim thla ta huk a, a delh bet ta tlat a, a inphum ta reng mai a. Chutiang chuan darkar hnih lai thil rit tak delh behin a awm ta a.

A vuina hun serh“ : Chaw einaah chuan a lang ve ta lova, tang bo zawng turin an kal chhuak ta vat a, bawlhhlawh tam tak hian a lo delh bet reng a, a nunna chu a tawp ta ni awm takin a awm a. Examna pindanah an zawn lut a, tan in Doctor chuan a han exam vel a, “A thi a ni”, tiin a puang ta a. A ruang chu an zawn chhuak a, an bual fai a, enfiah turin an buatsaih a. A kuang an siam a, Damdawi inah an kalpui a, Tan in Pastor ( Chaplain ) a lo thleng a, a tâna inkhawmna hnuhnung ber, mitthi vuina thu a sawi a, phum tura buatsaih a ni ta a.

Mitthi George Lennox-a a lo nung leh! : “Lungin tang mi pahnih hnenah damdawi in hotute chuan thingphel chunga a ruang chu chawi sawna, a piah pindana kuang chhunga va zalh turin thu an pe a. An thupek chu zawmin pakhat chu a lu lamah a țang a, pakhat chu a ke lamah. A kuang awmna an zawn thleng hman thelh tawh a, chutih lai chuan a lu lama țang zawk chuan a ke a chhuih palh a, a taksa a thunun zo ta lova, a tlu ta a, an ruang zawn chu an thlauh ta dawm a! Mitthi lu chu lei charah a intauh ta chawrh a, a hmutu leh thlirtu zawng zawng te mak tih tur hian a rawn rum chhuak ta dut a!! Tulum lut ni awm tak a ni! Rei lo teah a mit a rawn meng a, minung a nihna a lo lang chhuak ta tial tial a. Doctor an ko thuai a, a lo thlen hun darkar chanve emaw velah hian mithi chuan tui in tur a dil a. Doctor a lo thlen chuan tui a lo in mek a!Doctor chuan a han exam chiang a, a keah hian a ruh hmun hnih laiah a lo tliak reng a, hmun dang te pawh a duk ruih a, a pawp lem lo a. Thla ruk lai Damdawi ina a awm hnuah hna a thawk leh thei ta a.

John W. Raynolds-a’n Lennox-a a hmu : “Lennox-a nena inbiak theihna ka zawng ru reng a, inhmuh fuh a hrasa khawp a; a tawpah chuan inhmuhna remchang a awm thei ta hram a. Tlangval kum 30 mi vel emaw chauh hi a ni. Lungin tang zinga a rura pawl hi a ni a, mi lehkha thiam leh fing tak a ni nghe nghe. A chanchin a sawi chu ziak tawi chi ( short hand ) in ka ziak chhuak a, hetiang hian a sawi:

Thir kawngkhara chhuakin luikam a thleng : “Tuk pum hian thil raptlak tak engemaw lo thleng tur ang hian ka hre tlat a. Ka rilru a nawm loh em avangin lungalhthei khura kan hotu Pu Grason-a hnenah ka kal a, ka thil vei dan te ka hrilh a, lungalhthei khur chu rawn enfiah turin ka sawm a, chu chu lungalhthei khur ka laihna khur chu a ni. A lokal a, a enfiah a, thawk zawm turin min tir leh ta mai a. “A hlauhawm lo vang”, a ti a. Ani tan chuan thilho tak vei mi ang chauh va ngaih ka ni a. Ka thawhnaah chuan ka thawk leh ta a. Darkar khat emaw lai ka thawk hman a, chutih lai chuan a lo thim ta khup hian ka hria a, tin, thir kawngkhar hi inhawng ri rawk hian ka hria a, ka kal tlang phei a, ka thi ta a, kawvel dangah ka lo awm ta reng a ni tih ka ngaihtuah a. Tumah reng ka hmu lo va, engmah ri âwm pawh ka hre hek lo; a chhan pawh ka hre lo va, kawngkharah chuan ka kal chhuak ta a. ram hla takah hian ka zin ta vang vang a; luipui zau tak kam hi ka va thleng a. A thim vak lo a, a eng teh chiam bawk lo; arsi en that zana a en dan ang hi ni berin ka hria. Lui kamah chuan ka awm rei vak hman lo a, tui chungah hian lawng kar ri a lo awm a, mi pakhat hian ka awmnaah chuan lawngleng hi a rawn kar phei a.

Mi pakhatin luiah lawngin a karkai : “Tawng hlei thei lovin ka awm a, rei lo te mi han en a, ka tana lokal a ni tih mi han hrilh a; lui ral lehlamah chuan mi karkai ta a. A thu chu ka zawma, tumah mah kan inbe lo. Tunge a nih han zawh ka chak hle a, ka awmna hmun pawh chu zawh chian ka duh a, ka dang chunglamah ka lei hi a bet tlat a; thu reng ka sawi thei lo va. A tawpah chuan ral lehlam kan kai ta hlawl a. Lawng ata chu ka chhuak a, lawngpu chu hmuh theih lohvin a bo leh ta daih a.

Luikam ațangin mi pakhatin a hruai : “Chu veleh chuan mi nihna nei, a nihna dan sawi thiam theih miah loh hian mi lo hmuak a. A hmel lan dan rapthlakzia chu a ri ruang chuan ka la sawi thei mai awm e. Mihring an deuhna hi a nei a; mihring ka hmuh zingah chuan a la hrawl ber awm e. A tlem berah pawh ft 10 laia sang hi a ni a, a hnung lamah hian thla ropui tak a nei a, a vun chu ka lungalhthei laih anga hang hi a ni a; saruakin a awm a! A kutah fei lianpui hi a keng a, a seilam chu ft. 15 emaw lai a ni ang. A mit te chu mei alh mum ( fireball ) ang hian a awm a, a ha erawh chu tuikeplung ang maiin a var a, a ha sei lam chu inchi khat lai ni awmin a lang. A hnar thung chu, hnar ti ta mai ila; a lian hle mai! Zaupui mai, phek thlum hi a ni! A sam lah chu thangtung ang mai hian a phek tlat a, a sei bawk a; hrawpui pui a ni. A koki thleng hian a uai thla zur a. A aw chu sakeibaknei rum ang mai hi a ni, a țeng hian a țeng chhur mai!

Tlâng kawngkharah an lut : “Êng hian a rawn chhun a, chu chu ka hmuh chian theihna hmasa ber a ni. Ka hlau lutuk chu thliin hnah a chhem che der der ang mai hian ka sai hlawk hlawk a. A fei lianpui chuan mi rawn khawh tlang zawk dawn ni awm tak hian mi rawn tin zuau a, ka hlau lutuk chu ka ding ta phut a. A aw rapthlak tak chuan amah zui turin thu mi pe a, ka zinna kawnga min vengtu tura tih a lo ni reng a. Ka zui ta a. Eng dang nge ka tih theih chuan tawh ang? Thui tawk tak kan kal chinah ka hmaah hian tlâng a lo lang a. Tlâng lo lang țhenkhat te chu ding ngil tak ang hian a lo lang a, a laia zaiphel phawk ang hian an lang. Kan hmaa tlâng chu a phel lehlam lak bovin a awm a. Tlâng ding ngil pur mai pangah chuan heng thu te hi a inziak a : “HEI HI HREMHMUN A NI”, tiin. Min hruaitu chuan tlâng lam chu a va hnaih a, tlâng pang chu vawithum lai hi a fei lianpui chuan a han khawng ri dum dum a. Kawngkhar lianpui mai hi a rawn inhawng duai duai mai a, kan lut ta a. Tichuan tlâng pang a kawng ni âwm takah hian kan kal ta zel a.

Phai zawl an thleng : “Tichuan thimtham hnuaiah kan kal zel a.Min hruaitu thawm ri tlut tlut chu ka hriat theih avangin ka zui zel a. Kawng tluan mai hian mihring mangang rum ri hi ka hre deuh reng a. Kan kal hla tawlh tawlh a mangang rum ri hi a pung tial tial a, tap ri te, “Tui, Tui, Tui” tia au thawm te ka hre thei ta a. Kawngkapui dang kan va thleng leh a, min hruaitu vêk chuan a han kik ri leh dum dum a, a inhawng leh ta a; tlang chu kan kal pel ta a ni tih ka hre thei a. Tunah chuan phaizawl rai dup mai hi kan thleng ta a, ka hmaah hian a cham phei duai mai a.

Chawlhlâwkna Phai zawlah : “Hemi hmunah hian thlarau bo lo thleng thar kawng bo hi hruai leh turin min kalsan ta a. Phaizawlah chuan keimah maiin hun engemaw chhung chu ka awm a. Chutah chuan tunhmaa ka mi hmuh ngai loh palian tak hi ka hnenah a lokal a, ani hi chuan fei keng lovin Ngunhnam lianpui hi a keng ve thung a.Tun hnua ka tlakchhiatna tur chanvo rapthlak tur zia mi rawn hrilh a. A aw rapthlak tak chuan ka thinlung hi a tihlau nasa hle a: “HREMHMUNAH I AWMA, i tan beisei tur reng a awm ta lo! Tlang panga in lokal laia miboralte thawm ri i hriat kha an lei sa tihdaihna tur tui an ngenna ri a ni a. Khami kawngah khan meidil panna kawngkhar a awm a, chu ngei chu i tlakchhiatna tur hmun a ni. Chu mi hmuna i luh hma chuan nghaisakna hmuna i lo chhuah leh theih tawh dawn loh avangin – a lut tawh vek te tan beisei tur a awm tawh dawn si lo va. He phaizawlah hian i lo awm hmasak lawk an lo phalsak che a ni; mi boral zawng zawng te tan an tuar hmaa rei lo tea nuam lo chen lawk turin an remti a ni” a ti a.

Chung lamah khawpui mawi tak a hmu : “Chu mi avang chauh chuan keimaha min hnutchhiah ta a lo ni reng a. Chutianga hlauhawm rapthlak kan kal tlang ta chu a ngaihna pawh ka hre lova, engkim hi a bo zo ta vek ni hian ka hria a. Chakna reng ka nei lova,ka kete hian ka taksa a zo tawh lova, hnehin ka awm a; engmah tih theih reng ka nei ta lo! Mutchhuahnain min nang vel a, ka chanve chu a muhil a, ka chanve erawh chu a harh a; mumang nei ni âwm tak hian ka khawsa a. Ka chung zawn hla takah khian Biblea kan chhiar țhin “Khawpui Mawi Tak” hi a awm a. Lunghlu bang mawi tak ang hian a lang a. A zawn pheiah chuan phaizawl zau tak,mawi em em mai hi pangpar mawi tak maia vul chuk mai nen hian a awm phei duai a. Nunna tui leh Darthlalang Tuipui pawh ka hmu thei a. Khawpui kawngkharah te chuan Vantirhkohho hi an inluhthelh sung sung a, hla mawi em em mai hi an rem a, an sa rual thup thup a. Chungho zingah chuan ka nu hi ka han hmu a, ka sualna avanga thinlung kehchhiaa thi hi a ni nghe nghe a! Min rawn thlir chhuk a, min la hria a; mahse ka che thei tawh si lo! Ka chungah hian englo rit takin min delh bet tlat hian ka hria a. Thlifimin chung pangpar rimtui tak te chu ka lam hawiin a rawn chhem a. Chutah chuan vantirhkohho zai ri mawi tak chu ka hrechiang thei sawt a. ‘Aw! An zinga mi pakhat ang khi han ni ve thei ila!’ ka ti vawng vawng a!!

Meidil a hmu ta : “Chutia vanram nawmna tema ka awm lai chuan ka hmuiah hian engin emaw rawn piai sawk hian ka hria a. Chau taka ka awm lai chu mi rawn tiharh a, mumang nuam tak nei ang mai a ka awm lai chu ka thianpa lianpui khan; ‘Tun hnua i awmna turah luh a hun ta e’, a rawn tithum dut a. Amah chu zui turin thu mi pe a. Ka lo kalna kawngah khan kan kir dun leh ta a. Kawng thimah khan kan lut leh a, min hruaitu chu hun engemaw chhung ka zui zel a; kawng paãnga kawngkapuiah bawk khan kan lut tlang leh ta a. Chutia kan kal zel lai chuan kawngka dang hi kan va thleng a, chutah chuan ngai teh! “Meidil!” an tih thin hi ka hmu ta a!!

Thil hmuh rapthlak ber mridil chu : “Ka mit tlin tawka ka han thlir nak chuan ka hmuh phak chin zawng chu kata kang meidil vek hi a ni a. Meipui nasa tak hi hnuai lam atang hian a rawn inzial hluam hluam a, meipui alh leh meipui alh chu a inhlap tawn zuai zuai a; tuifinriat fawn vel inchhawk ri dur dur ang mai hi a ni! Meipui inhlap chhuak nghuat nghuatah te chuan mihring hi an lo lang zauh zauh a, meipui chhung lamah an tla pil leh thin! Meipui a rawn inhlap chhoh laite chuan Pathian Fel hi anchhia an lawh bawrh bawrha ! Thin hi a na vawng vawng a! An lainatthlakzia chu sawi hleih theih pawh a ni lo! Thlarau boralte chiau leh tap thawmte chuan meidil chhung chu a khawk rum rum a! Thil ka hmuh azawngah hian a la rapthlak ber ang!!

A lo kir leh ta! : Chutih lai chuan ka lo luhna kawngkapui lam kha ka han en a, a pangah heng thu te hi a lo inziak kuau va : “HEI HI I TLAKCHHIATNA A NI, CHATUANIN TAWP A NEI LO!” tiin. Rei lo te achinah ka ke lam hi a pial thla tial tial a, kar lovah meidil chhungah chuan ka lo pil ta reng a! Tunah hi chuan namen lova tuihalnain min nang ve ta! Tui chaka ka han au lai tak chuan ka mit ka han meng a, lungin ka tanna damdawi inah chuan ka lo awm reng a!

Ka kal leh ngai tawh lo vang : He ka thil hriat hi tang vengtu Oficer te hnenah reng ka sawi ngam lova, mi a emaw tiin tanin chhungrilah min khung bo ka hlau a. Chung thil zawng zawng te chu ka kal tlang a, ka lo nung leh ta mai hi ka lungawi hliah hliah a; tunah chuan VANRAM a awm a, HREMHMUN pawh Bible in a sawi ang hi a lo awm ngei a ni tih ka ring ta chiah a ni. Thil pakhat ka hriat chian em em erawh chu: ‘Chumi hmun rapthlak takah chuan ka kal leh ngai tawh lovang tih hi a ni.’
A piangthara, zalen a ni ta!: Damdawi ina ka mit a lo men leh a, ka lo harh leh chuan leiah hian ka lo la cheng reng a ni tih ka han hria a; ka lawmzia ka sawi hlei thei lo! Pathian hnenah ka thinlung ka pe ta var a. Kristian nuna nungin, Kristian thihin ka thi ve tawh zawk dawn a ni.HREMHMUN rapthlak zia chu ka theihnghilh thei tawh lo va. VANRAM mawi zia pawh ka theihnghilh thei tawh bawk hek lo! Rei lo te achinah ka nu te kha ka han hmu leh thei dawn a ni. Nunna luikam mawi takah chuan kan la thu dun ang a, Vantirhkoh te nen chuan pangpar hmun cham del zingah te chuan kan la leng za dial dial ang! A mawi zia chu mihring ngaihtuahna mawl tak hian a sawi chhuak pha lo a ni! A ngaihtuah phak hek lo, chhandam fate zai ri chu a van mawi tak em! Lung in ka tan hmaa khawvel nawmsip bawlna ka chen thin te khan vanram nawm zia chu eng ang kawng mahin a tluk pha awzawng lo! Kristian nih hi a lo va nuam tak em! Tan ina ka thian te hi ka hawisan tawh ang a, tun chinah chuan mi thate chauh ka pawl tawh ang, tunah chuan zalen ka ni leh ta!”, tiin.

Bible ațang leh Mitthi tho leh thusawi atang te hian Hremhmun chu a awm tak tak a ni tih kan hre thei ta. Hremhmuna kal lohna kawng awm chhun chu pakhat chauh a awm, chu chu enge ni? A chhanna chu Isua Krista, he Hremhmuna i kal lohna tura i tana Kraws a thi kha. Amah ngeiin ti hian a sawi: “Mi tu pawh an pianthar loh chuan Pathian ram an hmu thei lo vang”, Joh. 3 : 3. “Keimah hi kawng leh thutak leh nunna ka ni; keimaha kal lo chu tumah Pa hnenah an thleng ngai lo”, Joh. 14 : 6. “Mi fel tak te lam tura lo kal ka ni lo va, mi sual te lama simtir tura lo kal ka ni zawk” Lk. 5 : 32. “Boralte zawnga chhandam turin Mihring Fapa hi a lo kal a ni reng a ni Lk. 19 : 10. “Ngai teh, kawngkhar bula dingin ka kik hi; tu pawhin ka aw hriaa kawng a hawn chuan, a hnenah ka lut ang a, a hnenah zanriah ka ei ang a, ani pawhin ka hnenah a ei bawk ang” Lal Isuan a ti, ( Thup.3 : 20).Unau duh tak, engang a sual pawh ni mah la, i sualna zawng zawng nen Amah pan la, a lo ngaidam ang che. “Tu pawh ka hnena lo kal chu ka hnawtchhuak tawp lo vang”, Isuan a ti, ( Joh. 6 : 37 ).

Chhiartu,eng anga sual leh bawlhhlawh pawh ni mah la, Lal Isua Kristan a la ngaidam duh che. I sualna zawng zawng nen pan la, khawngaih hmangaihin a lo pawm ang che. Hetiang hian thinlung leh tihtak zetin a hnenah inhlan rawh: “Lalpa, ka sualna zawng zawng nen, ka thlarau zawng zawng nen ka thinlung zang zawng nen simin i hnenah ka rawn inhlana, Ka LAL leh CHHANDAMTUAH ka pawm a che, ka sualna te min lo ngaidam la; Krista thisenin min lo silfai ang che, Isua Krista hmingin ka dil a che, Amen” tiin.” Kan sualte thupha kan chawi chuan, kan sualte ngaidam tur leh kan fel lohna zawng zawng tlengfai turin, amah chu a rinawmin a fel a ni”, (1 Joh. 1 :9).”Pathian hnena lo kal chuan ani chu a awm tih leh zawngtu te hnena lawmman pek hmang a ni tih rin tur a ni”,(Heb. 11 : 6 ).

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!