Chapchar kut lo chhuah dan – Mafaa Hauhnar – Mizoram Images

CHAPCHAR   KUT LEH RAMCHHUAH

(Helai thu hi Mafaa Hauhnar – Chawlhna Tuikam lehkhabu aṭanga siam a ni)

Suaitlanga Kawlni lal lai 1450-1700 AD vel a ni a. Ṭhal tir tam chapchar awllen laiin tuk khat chu kawlni lal hovin Suaitlang tlangval rualte chu sapel turin an ramchhuak a. Tlangvalho chuan an zen den pui nulahote chu bengbeh tur saingho var var leh a ruh ṭha ṭha, an dawhkilh tur sazuk ngalfim hawnsak ngei an tum a. Mahse ramchhuak ho chu hauhukin ek a lo theh nge, tlakawrh savain a lo chhaih zawk ni, an hlawhchham ta hlauh mai a. Hrilhhai leh zak tak chungin an hawng ta a.

Pic Credit – Lusei Puan (facebook page)

An khua an thlen tukah chuan hah zu zuk pawh tum ngam loin, hrilhhai leh zak takin an awm reng a, chutia zak leh beidawng taka an awm dan chu an lalpain a lo hriat chuan an hnenah, “Valate u, zahfakah lu em va chhum suh, ban va chhum suh, naktukah hah zu chu hlim takin kan zu ngei tur a ni. Vanpui em a la chim lo va, khuanun min hual ang a, kan la ramchhuak leh ang a, a ki zum leh a ngho var var kan la kap ang chu. Hahzu chu kan zu ngei tur a ni. Keiin vawkpa leh zu belpui ka rawn thawh ang a, nangnin ar leh zu belte in thawh ang a, hlim takin kan awm tur a ni,” a ti a.

Tichuan nula leh tlangval dangte sawm khawmin zu chu an zu ta a. An ramchhuak an hlawhtlin ṭum ai mahin an hlimna chuan a tawng sang zawk a. Hahzu an zukna lal in chu an a dawl ta lo va, pawnah zu leh sa chu chawi chhuakin nuam an chen chhunzawm a. An inkaihkuah a, an sawi rual dual dual a, an chai a lo ni ta reng mai a. Naupangho chuan chai ho chu mit tla dawn dawnin an lo thlir a, Suai khaw mipui chu a pui a nawiin nuam ti lo fa an awm lovang tih tur khawpa hlim lamin an lo awm ta a ni.

Chu mi ṭuma an hlimna chu a nasat em avangin an khaw lal chuan zawngchhang leh chin fo tlak niin a hria a. A kum lehah pawh chuan a hun ngai velah zu te zu ho lehin an chai ho leh dual dual a. Chutiang chuan kum tinin an ti ta ziah a. Tichuan Mizo kut neih a zawnga ropui ber ni turin chu kut chu ‘Chapchar Kut’ tih a lo ni zui ta a ni. Suai khaw mipui hlim leh lawmna fawn vel chu a kuang aṭangin a fawn liam a. Khaw hran hranah ram a la duai duai a, kar lovah Zo khua zawng zawng deuh thaw chu ‘Chapchar Kut’ hian a fan chhuak ta a ni. Tichuan Chapchar kut chu ramchhuaha hlawhchhamna aṭangin a lo piang ta a ni.

Hmanlai Mizo nunah chuan Chapchar kut leh ramchhuah hi a inzawm tlat a. He kut ni vangthla a lo inherchhuah hma fe aṭang hian an ur lawk mup mup ṭhin a. Kut sa tur chu ramchhuakin an lo zawng a. Val upa te leh tlangvalte ram pilrilah kut sa pel turin an ramchhuak a, a ṭhenin sangha manin ṭhenkhatin thang an kam bawk a, in lama miten zu an lo sa mup mup a. Ramchhuaka ur lawkin hlim takin kut chu an hmuak ṭhin a ni. Tichuan tun thlenga Mizoten kan la hman ṭhin leh kan ngaihhlut chapchar kut chu ramchhuah hlawhchhamna vanga lo awm a ni tiin kan sawi thei a ni.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!